Pyrrhosoma nymphula é un cabaliño do demo e polo tanto pertence á Orde dos Odonatos, suborde Zigopteros e, máis concretamente, á familia Coenagrionidae, da que existen representantes doutros 5 xéneros en Galicia.

Esta especie é de fácil recoñecemento pola cor vermella con trazos negros do abdome, diferenciándose de especies similares coma Platycnemis acutipennis e Ceriagrion tenellum, por ser de aspecto máis robusto e ter as patas de cor negro. A lonxitude do abdome é de 25 a 29 mm.

Nas femias a extensión da cor negra na cara dorsal do abdome é variable, ó que da lugar a que se poidan recoñecer varias formas:

- Forma típica: Abdome vermello con liña mediana negra e segmentos 7 a 9 totalmente negros.

- Forma fulvipes: Abdome case totalmente vermello.

- Forma melanotum: Abdome case que totalmente negro.

Hábitat

Presente tanto en augas quedas coma en augas correntes. Temos rexistrada a súa presencia en pequenos estanques, lavadoiros abandoados, lagoas, regatos, canles e mesmo na beira de grandes ríos.

Atópase dende o nivel do mar ata cotas por enriba dos 1.500 m s.n.m. nos Ancares.

Costumes

É un dos cabaliños do demo máis precoces, o período de vóo rexistrado vai de primeiros de marzo (6/III/93) a últimos de agosto (28/VIII/93), o que amplía o indicado por AGUESSE (1968) para Europa Occidental (15 de abril a 15 de Agosto).

As larvas localízanse entre a vexetación acuática ou ben sobre o fondo. Unha vez completado o seu desenvolvemento, as larvas saen na auga trepando polo talo dalgunha planta e fixándose a ela fan a derradeira muda, na que se transforman en imagos (adultos). Os adultos recen emerxidos pasan un período de maduración de varios días, tempo este no que poden ser observados en hortas, prados e mesmo piñeirais soleados pretos dos medios acuáticos. Unha vez completado o período de maduración voltan ós medios húmidos para a reproducción. A primeira cópula observada é da segunda quincena de marzo (21/III/94).

Durante a posta, o macho permanece unido á femia, a cal apoiándose nun talo ou follas sobre o auga, introduce o seu abdome na auga para inserta-los ovos na superficie do vexetal. Os ovos eclosionan o cabo de varias semanas,dando lugar as larvas que tras varias mudas completan o seu desenvolvemento na primavera seguinte.

Distribución

Presente en Europa e Marrocos. En Galicia temos rexistrada a súa presencia nas catro provincias e supoñemos que está amplamente

distribuída por toda a nosa xeografía. Ver mapa.  

Carlos Rey Rañó